ページ3:

ตัวอย่างโจทย์
ตัวอย่างการคานวณ
ตัวอย่างที่ 1 ในการผสมถั่วลันเตาของเมนเดล กำหนดให้อัลลีล R แทนด้วย
ลักษณะเมล็ดกลม และอัลลีล r แทนลักษณะเมล็ดขรุขระ โดยูอัลลีล R เป็น
ลักษณะเด่น ถ้านำถั่วเมล็ดกลมที่เป็น heterozygous ของยีนนี้มาผสมกัน จง
หาความความน่าจะเป็นที่ลูกจะมีจีโนไทป์เป็น RR หรือ Pr
9 แทน กลม
Rr
Rr
A Y
RY
AR
Rr
RR
RY RY
4 |T >
1
46
x200
RR = 25%
YY = 25 7.
ตัวอย่างที่ 2 สามีภรรยาคู่หนึ่งแต่งงานกันและมีลูกด้วยกันทั้งหมดสามคนจง
คำนวณหาความน่าจะเป็นต่อไปนี้
(ก) ความน่าจะเป็นที่จะได้ลูกชายทั้ง 3 คน
(ข) ความน่าจะเป็นที่จะได้ลูกคนแรกเป็นผู้ชาย และลูกคนที่สองและสามเป็นผู้
(ค) ความน่าจะเป็นที่จะได้ลูกชาย 1 คนและลูกสาว 2 คน
หญิง
ก)
X
91111
ข)
6 0
* 8
188
78
9x1
2
3

ページ4:

ลักษณะนอกเหนือกฎเมนเดล
(1) การข่มแบบไม่สมบูรณ์ หรือ เล่นไม่สมบูรณ์ (Incomplete dominance)
เป็นการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมที่สักกะหนึ่งไม่สามารถข่มลักษณะหนึ่งได้อย่างสมบูรณ์ ทำให้สิ่งมีชีวิต มีจีโนไทป์ เป็น heterozygote wastepaกษณะฟีโนไทป์aan
มากถึงระหว่างทั้งสองลักษณะ
เมน
ww
CCR
CRCW
พ
คนที่มีอาการ Hypercholesterolemia เป็นคนที่มีระดับคอเลสเทอรอลในเลือดสูง จนเป็นอันตราย
จีโนไทป์ HH คนปกติ
จีโนไทป์ Hin ระดับคอเลสเทอรอลสูงเป็น 2 เท่าคนปกติ
ระดับคอเลสเทอรอลสูงเป็น 3 เท่าคนปกติ ซึ่งทำให้เกิดโรคหัวใจล้มเหลว ภายใน 2 ปี
เล่นร่วม | ข่มร่วม
(Co-dominant)
d
การข่มร่วมเป็น การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมที่สิ่งมีชีวิตที่เป็น heterozygous สามารถแสดงลักษณะของแอลลีลทั้งสองรูปแบบ
2525
Phenotype
WHITE
BLACK
SPECKLEC
Genotype
BW
WW
BB
(9) mรข่มเกิน (Overdominance)
เป็นปฏิสัมพันธ์ระหว่าง allele อีกแบบหนึ่ง นั่นคือ การข่มของวันที่ heterozygous จะแสดงฟีโนไทป์เกิน กว่า homozygous ทั้งสอง มักจะเป็นในแม่
ของทางร้านทานต่อโรค เช่นโรค sickle cell anemia ที่ถูกควบคุมโดย recessive gene คนปกติจะมี genotype S5 หรือ 55 แต่พบว่า คนปกติ
helertraygous 55 จะมีความทนทานต่อเชื้อมาลาเรียได้ดีกว่าคนปกติ homeraygous S5 และคนเป็น โรค Sickle cell anemia. 55 ดังนั้นในแง่ความต่อมาลาเรีย
ปฏิสัมพันธ์ระหว่าง allele 5 5s 6 เป็นแบบ Overdominance
Normal
red blood cell
Sickle cell

ページ5:

(4) multiple genes หรือ Poly genes
ลักษณะที่ควบคุมด้วยกันมากกว่า 1 คู่ ทำให้ลักษณะฟีโนไทป์ไม่ชัดเจน มีหลายระดับ เช่น สี สีผิว เร่งกลักษณะนี้ว่า
ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแปรผันแบบต่อเนื่อง
ความสูงคน ถูกควบคุมด้วยจีน 3 คู่ มีดตัด A, B, C เป็น incomplete dominant ต่อ a, b, c จะได้ว่า
คนที่มีจีโนไทป์ AABBCC 7 จะมีความสุขมากที่สุด
คนที่มีจีโนไทป์ Babe 7 จะมีความสูงปานกลา
คนที่มีจีโนไทป์ aabbcc - จะมีความสูงน้อยที่สุด
5) pleichropy
0
AABBCC
AaBbCc
aabbcc
กะทิขึ้น 1 คู่ควบคุมลักษณะที่แสดงออกหลายอย่าง เรียกว่า my boltiple effects 1 อันควบคุมหลายฟีโนไทป์ เช่น โรค porphyria, และ โรค Sickle cell
14
gene
phenotype gene
phenotype gene
phenotype
phenotype gene
normal gene
polygenes
pleiotropy
polygenes & pleiotropy
6) วันที่มีอิทธิพลมยืนอื่น (epistasis)
.
น
ถา
การแสดงปฏิกิริยาระหว่างยืนอีกแบบหนึ่งคือ เอพิสแทซิส (epistasis)
เป็นปรากฏการณ์ที่ยีนด้อยที่โลคัสหนึ่งสามารถข่มการแสดงออกของยีนที่
อยู่อีกโลคัสหนึ่งได้ เช่น กรณีที่หนูมีจีโนไทป์ ccB และ ccbb ซึ่งทั้งคู่จะ
แสดงลักษณะขนสีขาว อาจอธิบายได้ดังนี้
C เป็นยีนเด่นที่ควบคุมลักษณะสีขนดำหรือน้ำตาล
C เป็นยีนด้อยที่ควบคุมลักษณะขนสีขาว
B เป็นยีนเด่นควบคุมลักษณะขนสีดำ
5 เป็นยีนด้อยควบคุมลักษณะขนสีน้ำตาล